خوردگي ميكروبي20 درصد كل موارد مربوط به خوردگي را شامل مي­شود. اين نوع خوردگي نيز همانند ساير انواع خوردگي, خسارت­هاي اقتصادي و زيست‌محيطي فراواني به بار مي‌آورد. از جمله از نظر اقتصادي، ضرر ساليانة وارده از طرف خوردگي ميكروبي به صنايع آمريكا، بين 30 تا 50 ميليارد دلار بوده است. از نظر خسارت­هاي زيست محيطي، به طور نمونه مي­توان به خسارت­هاي ناشي از فعاليت­هاي باكتري­هاي SRB يا Sulphate Reducing Bacteria اشاره كرد. بر طبق آمارها، تركيبات گوگردي ناشي از فعاليت اين باكتري­ها، باعث اتلاف هزاران ماهي در سواحل انگلستان در سال 1994 ميلادي شده است. اين تركيبات همچنين مي­تواند باعث سوختگي شيميايي برنج­زارها و حتي مسموميت كارگران، به­خصوص در نقاطي مانند تأسيسات فاضلاب گردد.

اصولاً در هر سيستمي كه با آب سروكار دارد احتمال زيادي براي وقوع خوردگي ميكروبي وجود دارد. اين نوع خوردگي در همه جا يافت مي­شود از قبيل:

الف) محيط­هاي طبيعي:



1- خاك: در هر 1200 متر مكعب خاك ممكن است تا 5 تن باكتري وجود داشته باشد كه اين شامل باكتري­هاي مضر نيز مي­شود. بنابراين تأسيساتي مانند لوله­هاي انتقال آب، سوخت و گاز كه روي خاك يا درون آن قرار دارند در معرض خطر بالقوه خوردگي ميكروبي هستند.

2-آب: رسوبات موجود در آب رودخانه­ها و درياها محيط­هاي مناسب براي رشد و تكثير ميكروارگانيزم­ها هستند اين ميكروارگانيزم­ها مي­توانند در سازه­هاي دريايي از قبيل پايه­هاي دكل­هاي حفاري، بدنه كشتي­ها و قسمت­هاي فلزي و يا غير­فلزي كه در تماس با آب هستند ايجاد مشكلات اساسي نمايند. بر طبق بررسي­هاي جديد، حتي پليمرها مثلاً پلي اورتان­ها نيز از اثرات تجمع ميكروبي در امان نيستند. تيرهاي چوبي بعنوان كامپوزيت­هاي طبيعي نيز در نتيجه فرسايش جلبلك­ها و قارچ­هاي پوساننده چوب مي­توانند دچار انواع پوسيدگي­ها شوند.

ب) محيط­هاي صنعتي

:

صنايع و قطعات صنعتي زير، در معرض خوردگي زيادي هستند:

- صنعت نفت و پتروشيمي

- كشتي­سازي و سازه­هاي دريايي

- كاغذ­سازي

- موتور هواپيما

- قسمت­هاي مختلف انواع نيروگاه­هاي فسيلي يا اتمي و

- كليه قطعات جوش داده شده

نمونه­اي از استعدادهاي كشور براي خوردگي ميكروبي:

چنانچه گفته شد آب دريا تنها حاوي تركيبات شيميايي نظير كلريدسديم كه باعث خوردگي هستند نمي­باشد و ميكروارگانيزم­هاي دريايي، خود يكي از عوامل مهم خوردگي هستند. وجود موادي همچون اكسيژن، دي­اكسيد كربن و سولفيد هيدروژن در آب، محيط مناسبي براي رشد ميكروارگانيزم­هاي مضري مانند SRB فراهم مي­كند.

نكتة مهم آن است كه مواد مذكور در واقع اجزاء فرعي آب دريا هستند و مقدار آنها در مناطق مختلف دنيا و حتي در زمان­هاي مختلف متفاوت است. به عنوان نمونه طبق مطالعات و بررسيهاي انجام شده توسط پژوهشگاه صنعت نفت، شرايط محيطي باعث شده است كه باكتري مضر SRB در مناطق زير به وفور يافت شود:

1- اطراف درياچه نمك قم

2- آب خليج فارس (در عمق 35 متري) و جزيره­هاي سيري و خارك

3- آب درياي خزر (در نواحي آستارا و انزلي)

4- آب رودخانه­هاي اروند، بهمن­شير، كارون و قره سر

5- آب چاه پالايشگاه­هاي كرمانشاه و تبريز و آب آزمايشگاه و آموزشگاه پالايشگاه آبادان

برخي راه­هاي مقابله با خورگي ميكروبي:

استفاده از مواد مقاوم در مقابل خوردگي، روكش­هاي محافظ بر روي سطوح فلز، آسترهاي روئين، تميز كردن سطوح، استفاده از روش­هاي بازرسي غير مخرب و استفاده از ميكروب­كش­ها, از روش­هاي معمول مقابله با خوردگي هستند. برخي عوامل مانند غلظت اكسيژن، دما و PH, تأثير بسياري بر ميزان خوردگي ميكروبي دارند كه كنترل آنها مي­تواند مفيد باشد. مثلاً اگر بتوان PH محيط را تا 10 افزايش داد، كاهش خوردگي ميكروبي چشمگير خواهد بود.

استفاده از تكنولوژي­هاي جديد در مقابله با خوردگي ميكروبي نيز رويكردي است كه جديداً به آن توجه شده است. بعنوان مثال بيوتكنولوژي مي­تواند در اين زمينه بسيار مؤثر باشد. همچنين با استفاده از نانوتكنولوژي مي­توان به روكش­هايي دست يافت كه محافظت از سطح فلزات را بسيار بهتر از قبل انجام دهد.